O Profesorze

LUDWIK ZABROCKI

 Twórca polskiej szkoły lingwistyki stosowanej, jeden z najwybitniejszych polskich językoznawców XX wieku

urodził się 24.11.1907 r. w Czersku, w Borach Tucholskich. Po ukończeniu gimnazjum w Chojnicach w roku 1927 rozpoczął studia polonistyczne, germanistyczne, językoznawstwa indoeuropejskiego i orientalistyki na Uniwersytecie Poznańskim, a magisterium uzyskał w roku 1931. Na  lata 1930 – 1936 przypada okres jego asystentury w Instytucie Zachodniosłowiańskim Uniwersytetu Poznańskiego. W następnych latach pracował w Gdyni jako nauczyciel języka polskiego w Liceum Handlowym, oraz jako wykładowca języka polskiego i historii żeglugi  w Państwowej Wyższej Szkole Morskiej, do roku 1939. Po wybuchu II wojny światowej wstąpił do partyzantki w Borach Tucholskich. Po wojnie wrócił do Poznania i ponownie podjął pracę na Uniwersytecie Poznańskim, kontynuując przerwaną karierę naukową. Jedną z pierwszych jego prac było zebranie rozproszonych zbiorów bibliotecznych z zakresu językoznawstwa. Rozprawa doktorska pod tytułem „Czas teraźniejszy w dialekcie pruskim Sambii”  powstała pod kierunkiem profesora Mikołaja Rudnickiego. W roku 1945 przedłożył rozprawę habilitacyjną pt. „Usilnienie i lenicja w językach indoeuropejskich i  ugrofińskim”. Na stanowisku adiunkta pracował w latach 1945 – 1949, następnie do 1954 na stanowisku docenta etatowego przy Seminarium  Indoeuropejskim. W tym czasie utworzył Archiwum Fonograficzne, zajmując się nagrywaniem starych gwar polskich na Ziemiach Zachodnich i Północnych. Od roku 1953 do 1969  pracował w Katedrze Języków Germańskich, a w roku 1955 został jej kierownikiem. W roku 1955 został profesorem nadzwyczajnym, a w 1962 – profesorem zwyczajnym. W roku 1965 utworzył Zakład Językoznawstwa Stosowanego, stając się twórcą polskiej szkoły lingwistyki stosowanej. Od roku 1974 kierował Instytutem Językoznawstwa. W roku 1971 został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk , w roku 1976 – jej członkiem rzeczywistym. Przewodniczył Komisji Neofilologicznej Polskiej Akademii Nauk oraz Komisji Językoznawczej Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Założył Polskie Towarzystwo Neofilologiczne, które do dziś przyznaje naukowcom  Medal jego imienia za wybitne zasługi w dziedzinie  językoznawstwa stosowanego. W zakresie działalności edytorskiej profesora Zabrockiego wymienić należy długoletnią  redakcję czasopisma „Lingua Posnaniensis” oraz „Biuletynu Fonograficznego”. W roku 1966 założył czasopismo „Glottodidactica” i był jego redaktorem  naczelnym do 1977 roku. Zmarł 8.10.1977 w Poznaniu.

W uznaniu zasług dla rozwoju nauki profesor Zabrocki otrzymał szereg odznaczeń : Krzyż Kawalerski i Krzyż Oficerski Orderu Polonia Restituta, Złoty Krzyż Zasługi, Odznakę Zasłużonego Pracownika Morza, Złoty Medal Johanna Wolfganga Goethego i Wielką Nagrodę Konrada Dudena. 

Na dorobek naukowy profesora  Zabrockiego składa się wiele pozycji książkowych, artykułów w zagranicznych i krajowych czasopismach oraz w tomach zbiorowych i leksykonach, opracowań naukowych z dziedziny fonetyki, historii języka niemieckiego, dialektologii, onomastyki, glottodydaktyki , kodematyki i językoznawstwa kontrastywnego.  W dwudziestą rocznicę  śmierci Profesora  społeczność Wydziału Neofilologii uczciła jego pamięć, nadając Jego imię sali wykładowej C3 w Collegium Novum. Autorem odlanej w brązie tablicy jest wybitny artysta Józef Petruk, profesor Akademii Sztuk Pięknych  w Poznaniu.  Profesor Zabrocki przyczynił się do rozwoju nauki również poprzez kształcenie kadr, a wśród jego uczniów jest wielu wybitnych naukowców o międzynarodowej sławie.  

Doktoraty pod opieką naukową profesora Zabrockiego napisali: 

  1. Ferdynand Antkowski
  2. Jerzy Bańczerowski
  3. Hans Bauch
  4. Andrzej Bzdęga
  5. Jan Chodera
  6. Jan Czochralski
  7. Alicja Gaca
  8. Barbara Grucza
  9. Franciszek Grucza
  10. Zofia Jancewiczowa
  11. Władysław Kaniuka
  12. Jadwiga Fisiak
  13. Józef Darski
  14. Joachim Kappaun
  15. Mieczysław Kobylański
  16. Wiktor Kołwzan
  17. Zuzanna Michalska
  18. Nina Nowakówna
  19. Urszula Prabucka
  20. Wanda Przywarska
  21. Janina Smólska
  22. Aleksander Szulc
  23. Krystyna Toby-Tereszyńska
  24. Johann Schroder
  25. Petronia Łobacz